🍼 กำหนดคลอดวันไหน — คำนวณวันคลอด + อายุครรภ์
กรอกวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย — คำนวณกำหนดคลอดที่แม่นยำ พร้อมอายุครรภ์เป็นสัปดาห์ วันเริ่มต้นแต่ละไตรมาส และพัฒนาการทารกในแต่ละช่วง
🍼 คำนวณกำหนดคลอด + อายุครรภ์
กรอกข้อมูลวันประจำเดือนครั้งสุดท้าย — รู้วันคลอดและไตรมาสปัจจุบันทันที
LMP = Last Menstrual Period (วันแรกที่มีเลือดออก)
ปรับวันคลอดตามรอบเดือนจริงของคุณ
🍼 กำหนดคลอดที่คาดการณ์ (EDD)
วันที่ลูกน้อยกำลังจะมาถึง
—
—
📊 ความคืบหน้าการตั้งครรภ์
สัปดาห์ 1
ไตรมาส 1
ไตรมาส 2
ไตรมาส 3
สัปดาห์ 40
—
👶 พัฒนาการทารกในครรภ์
สัปดาห์ที่ 1–4 — การปฏิสนธิและฝังตัว
อายุครรภ์ 1–4 สัปดาห์
ไข่ผสมกับอสุจิ เพศของทารกถูกกำหนดแล้ว ตัวอ่อนเริ่มฝังตัวในผนังมดลูก ฮอร์โมน hCG สูงขึ้นทำให้ผลตรวจท้องเป็นบวก
ขนาด: เล็กกว่าเมล็ดงา
สัปดาห์ที่ 5–8 — หัวใจเริ่มเต้น
อายุครรภ์ 5–8 สัปดาห์
หัวใจเริ่มเต้นได้ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 6 เห็นชัดทางอัลตราซาวด์ เริ่มเห็นรูปร่างศีรษะ แขน ขา ดวงตา และจมูก
ขนาด: ~2–3 ซม. (เมล็ดถั่วงาม)
สัปดาห์ที่ 9–12 — อวัยวะครบถ้วน
อายุครรภ์ 9–12 สัปดาห์
อวัยวะสำคัญครบถ้วน มีนิ้วมือนิ้วเท้า เล็บ สามารถขยับแขนขาและกำมือได้ หัวใจเต้น 120–160 ครั้ง/นาที โอกาสแท้งลดลงมาก
ขนาด: ~10–12 ซม. น้ำหนัก ~45 ก.
สัปดาห์ที่ 13–16 — ได้ยินเสียง
อายุครรภ์ 13–16 สัปดาห์
ระบบไหลเวียนโลหิตและระบบขับถ่ายเริ่มทำงาน ตับผลิตน้ำดี ทารกเริ่มได้ยินเสียง อัลตราซาวด์อาจเห็นเพศได้
ขนาด: ~12–15 ซม. น้ำหนัก ~100 ก.
สัปดาห์ที่ 17–20 — ดิ้นครั้งแรก
อายุครรภ์ 17–20 สัปดาห์
คุณแม่เริ่มรู้สึกลูกดิ้น ผิวหนังปกคลุมด้วยไขมันสีขาว (Vernix) ลูกเริ่มกลืนน้ำคร่ำ ผมบนศีรษะเริ่มขึ้น
ขนาด: ~25 ซม. น้ำหนัก ~300 ก.
สัปดาห์ที่ 21–27 — ลืมตาได้
อายุครรภ์ 21–27 สัปดาห์
ลูกเริ่มลืมตาได้ มองเห็นแสง ได้ยินเสียงคุณแม่ชัดเจน ปอดเริ่มพัฒนา หากคลอดเกิน 23 สัปดาห์มีโอกาสรอดชีวิตได้
ขนาด: ~35 ซม. น้ำหนัก ~600–900 ก.
สัปดาห์ที่ 28–32 — สมองพัฒนาเร็ว
อายุครรภ์ 28–32 สัปดาห์
สมองพัฒนาอย่างรวดเร็ว รอยหยักสมองเพิ่มขึ้น ลูกดิ้นเป็นเวลาสม่ำเสมอ เริ่มสะสมไขมันใต้ผิวหนัง ระบบอวัยวะส่วนใหญ่พร้อม แต่ปอดยังไม่สมบูรณ์
ขนาด: ~40–43 ซม. น้ำหนัก ~1.5–2 กก.
สัปดาห์ที่ 33–36 — กลับหัวลง
อายุครรภ์ 33–36 สัปดาห์
ทารกเริ่มหันศีรษะลงเตรียมคลอด ระบบภายในทำงานเต็มที่ยกเว้นปอด น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ผิวหนังเรียบขึ้น
ขนาด: ~45 ซม. น้ำหนัก ~2–2.5 กก.
สัปดาห์ที่ 37–40 — พร้อมคลอด
อายุครรภ์ 37–40 สัปดาห์
ทารกสมบูรณ์เต็มที่ (Full Term ตั้งแต่สัปดาห์ 37) ปอดพัฒนาสมบูรณ์ น้ำหนักอยู่ในช่วงปกติ 2.5–4 กก. รอสัญญาณเจ็บครรภ์คลอด
ขนาด: ~50 ซม. น้ำหนัก ~2.5–4 กก.
🏥 ตารางฝากครรภ์ตามอายุครรภ์
หมายเหตุ: วันคลอดที่คำนวณเป็นการประมาณโดยใช้สูตร Naegele's Rule
มีเพียง 5–6% ของคุณแม่เท่านั้นที่คลอดตรงวันที่กำหนดพอดี
วันคลอดจริงอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ 2 สัปดาห์ ควรพบแพทย์และฝากครรภ์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
วิธีคำนวณกำหนดคลอด — 2 สูตรหลัก
1
สูตรบวก 280 วัน (40 สัปดาห์)
นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย บวกไปอีก 280 วัน (40 สัปดาห์) ตรงกับระยะการตั้งครรภ์มาตรฐานของมนุษย์
📅 ตัวอย่าง: ประจำเดือนมา 1 ม.ค. → กำหนดคลอด 7 ต.ค.
2
สูตร Naegele's Rule (ย้อนหลัง 3 เดือน + 7 วัน)
นับวันแรกของประจำเดือน ย้อนหลัง 3 เดือน แล้วบวก 7 วัน ให้ผลเดียวกับสูตรบวก 280 วัน สะดวกคำนวณในใจ
📅 ตัวอย่าง: 1 ม.ค. → ย้อน 3 เดือน = 1 ต.ค. + 7 วัน = 8 ต.ค.
3 ไตรมาสของการตั้งครรภ์ — รู้ทุกระยะ
ไตรมาส 1
สัปดาห์ 1–12
ช่วงการสร้างอวัยวะสำคัญ (Organogenesis) ทารกพัฒนาจากตัวอ่อนเป็นทารกที่มีอวัยวะครบถ้วน คุณแม่มักมีอาการแพ้ท้อง คลื่นไส้ เหนื่อยง่าย และอ่อนเพลีย ฮอร์โมน hCG สูงมาก
อาการคุณแม่แพ้ท้อง คลื่นไส้ เต้านมคัด ปัสสาวะบ่อย
ทารกหัวใจเต้นสัปดาห์ 6 อวัยวะครบสัปดาห์ 12
น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น1–3 กก.
ฝากครรภ์ครั้งแรกเร็วที่สุดดีที่สุด
ไตรมาส 2
สัปดาห์ 13–27
ช่วงที่คุณแม่รู้สึกดีที่สุด อาการแพ้ท้องลดลง ท้องเริ่มนูนให้เห็น ทารกเติบโต 3–4 เท่า เริ่มดิ้น และสามารถทราบเพศได้ ระยะนี้เหมาะสำหรับการออกกำลังกายเบาๆ และการเดินทาง
อาการคุณแม่ท้องนูน ปวดหลัง ผิวมีฝ้า ท้องแตกลาย
ทารกดิ้นสัปดาห์ 18–20 เห็นเพศได้
น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น4–6 กก. รวม
อัลตราซาวด์ตรวจ Level 2 สัปดาห์ 20
ไตรมาส 3
สัปดาห์ 28–40
ทารกสะสมไขมันและน้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว สมองพัฒนาอย่างเต็มที่ คุณแม่อาจรู้สึกอึดอัด หายใจลำบาก นอนไม่หลับ และปัสสาวะบ่อยมากขึ้น เตรียมพร้อมสำหรับการคลอด
อาการคุณแม่หายใจลำบาก นอนไม่หลับ บวมเท้า
ทารกกลับหัวสัปดาห์ 33–36 น้ำหนัก 2.5–4 กก.
น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น9–13 กก. รวมทั้งครรภ์
Full Termตั้งแต่สัปดาห์ 37 เป็นต้นไป
สัญญาณใกล้คลอด — รู้จักก่อนวันสำคัญ
น้ำเดิน (SROM)
ใกล้คลอด
ถุงน้ำคร่ำแตก มีของเหลวใสไหลออกจากช่องคลอด ไม่ควบคุมได้ — ควรไปโรงพยาบาลทันทีไม่ว่าจะเจ็บท้องหรือไม่
มูกเลือดออก (Bloody Show)
ก่อนคลอด 1–3 วัน
มูกสีชมพูหรือมีเลือดปน ออกมาจากปากมดลูกที่เริ่มเปิด อาจเกิดก่อนเจ็บท้องจริง 1–3 วัน
ท้องลดต่ำ (Lightening)
2–4 สัปดาห์ก่อนคลอด
ทารกเคลื่อนตัวลงสู่อุ้งเชิงกราน ท้องรูปร่างเปลี่ยน หายใจได้ดีขึ้น แต่ปัสสาวะบ่อยขึ้น
เจ็บท้องคลอดจริง (True Labor)
เริ่มคลอด
เจ็บสม่ำเสมอ ถี่ขึ้น นานขึ้น รุนแรงขึ้น ต่างจากเจ็บหลอก (Braxton Hicks) ที่ไม่สม่ำเสมอ ลองจับเวลาหากเจ็บทุก 5 นาทีนาน 1 นาที ควรไปโรงพยาบาล
เจ็บท้องหลอก (Braxton Hicks)
ไตรมาส 3
มดลูกหดตัวไม่สม่ำเสมอ ไม่รุนแรง หยุดเองได้ ไม่นานขึ้น เป็นการซ้อมก่อนคลอดจริง ปกติพบตั้งแต่ไตรมาส 2
ปวดฟ้าผ่า (Lightning Crotch)
ไตรมาส 3
ปวดแปลบเฉียบพลันบริเวณช่องคลอดหรือฝีเย็บ เกิดจากทารกกดเส้นประสาท ไม่อันตราย แต่ควรแจ้งแพทย์หากเกิดบ่อย
ตารางกำหนดคลอดจากวันแรกของประจำเดือน
สูตร: กำหนดคลอด = วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย + 280 วัน (สำหรับรอบเดือน 28 วัน)
| ประจำเดือนวันแรก | กำหนดคลอด (โดยประมาณ) | ไตรมาส 1 สิ้นสุด | ไตรมาส 2 สิ้นสุด | คลอดก่อนกำหนด < สัปดาห์ |
|---|---|---|---|---|
| 1 ม.ค. | 8 ต.ค. | 1 เม.ย. | 1 ก.ค. | 37 สัปดาห์ |
| 1 ก.พ. | 8 พ.ย. | 1 พ.ค. | 1 ส.ค. | 37 สัปดาห์ |
| 1 มี.ค. | 5 ธ.ค. | 1 มิ.ย. | 1 ก.ย. | 37 สัปดาห์ |
| 1 เม.ย. | 6 ม.ค. (ปีถัดไป) | 1 ก.ค. | 1 ต.ค. | 37 สัปดาห์ |
| 1 พ.ค. | 5 ก.พ. (ปีถัดไป) | 1 ส.ค. | 1 พ.ย. | 37 สัปดาห์ |
| 1 มิ.ย. | 8 มี.ค. (ปีถัดไป) | 1 ก.ย. | 1 ธ.ค. | 37 สัปดาห์ |
คำถามที่พบบ่อย เรื่องกำหนดคลอด
กำหนดคลอดแม่นยำแค่ไหน?
กำหนดคลอดที่คำนวณจากประจำเดือนเป็น การประมาณ ไม่ใช่วันแน่นอน
มีเพียง 5–6% ของคุณแม่เท่านั้นที่คลอดตรงวันกำหนดพอดี
ส่วนใหญ่จะคลอดภายในช่วง 2 สัปดาห์ก่อนและหลัง วันกำหนดคลอด
การอัลตราซาวด์ในไตรมาสแรก (ก่อน 12 สัปดาห์) จะให้ความแม่นยำสูงกว่าการคำนวณจากประจำเดือน โดยเฉพาะในคุณแม่ที่รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ
การอัลตราซาวด์ในไตรมาสแรก (ก่อน 12 สัปดาห์) จะให้ความแม่นยำสูงกว่าการคำนวณจากประจำเดือน โดยเฉพาะในคุณแม่ที่รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ
คลอดก่อนกำหนดคือเมื่อไหร่?
คลอดก่อนกำหนด (Preterm): อายุครรภ์น้อยกว่า 37 สัปดาห์
คลอดครบกำหนด (Full Term): อายุครรภ์ 37–40 สัปดาห์ (ปัจจุบันแบ่งเพิ่มเติมเป็น Early Term 37–38, Full Term 39–40)
คลอดเลยกำหนด (Post Term): อายุครรภ์มากกว่า 42 สัปดาห์ — แพทย์มักพิจารณาชักนำคลอด
ทารกที่คลอดหลัง 23 สัปดาห์มีโอกาสรอดชีวิตได้ด้วยการดูแลพิเศษใน NICU แต่โอกาสสูงขึ้นมากหลัง 28 สัปดาห์
คลอดครบกำหนด (Full Term): อายุครรภ์ 37–40 สัปดาห์ (ปัจจุบันแบ่งเพิ่มเติมเป็น Early Term 37–38, Full Term 39–40)
คลอดเลยกำหนด (Post Term): อายุครรภ์มากกว่า 42 สัปดาห์ — แพทย์มักพิจารณาชักนำคลอด
ทารกที่คลอดหลัง 23 สัปดาห์มีโอกาสรอดชีวิตได้ด้วยการดูแลพิเศษใน NICU แต่โอกาสสูงขึ้นมากหลัง 28 สัปดาห์
รอบเดือนยาวกว่า 28 วัน กำหนดคลอดเปลี่ยนไหม?
ใช่ — สูตร Naegele's Rule ออกแบบมาสำหรับรอบเดือน 28 วัน
หากรอบเดือนยาวกว่า 28 วัน จะต้องบวกวันเพิ่ม:
ปรับกำหนดคลอด = กำหนดคลอดปกติ + (ความยาวรอบเดือน − 28)
ตัวอย่าง: รอบเดือน 35 วัน → บวกเพิ่ม 7 วัน จากวันคลอดปกติ เครื่องคำนวณด้านบนปรับให้อัตโนมัติแล้ว
ปรับกำหนดคลอด = กำหนดคลอดปกติ + (ความยาวรอบเดือน − 28)
ตัวอย่าง: รอบเดือน 35 วัน → บวกเพิ่ม 7 วัน จากวันคลอดปกติ เครื่องคำนวณด้านบนปรับให้อัตโนมัติแล้ว
วันปฏิสนธิต่างจากกำหนดคลอดยังไง?
วันปฏิสนธิ (วันไข่ตกและผสมกับอสุจิ) มักเกิดขึ้นประมาณ วันที่ 14 ของรอบเดือน
หรือประมาณ 2 สัปดาห์หลังจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย
ดังนั้น อายุครรภ์ตามที่แพทย์นับ (จาก LMP) จะมากกว่า อายุทารกจริงๆ 2 สัปดาห์ เช่น อายุครรภ์ 6 สัปดาห์ = ทารกมีอายุจริงประมาณ 4 สัปดาห์ (ตั้งแต่ปฏิสนธิ)
ดังนั้น อายุครรภ์ตามที่แพทย์นับ (จาก LMP) จะมากกว่า อายุทารกจริงๆ 2 สัปดาห์ เช่น อายุครรภ์ 6 สัปดาห์ = ทารกมีอายุจริงประมาณ 4 สัปดาห์ (ตั้งแต่ปฏิสนธิ)
ฝากครรภ์ครั้งแรกควรไปตอนไหน?
แนะนำไปฝากครรภ์ครั้งแรก เร็วที่สุดที่เป็นไปได้ หลังทราบว่าตั้งครรภ์
ในทางการแพทย์แนะนำให้ฝากครรภ์ก่อน อายุครรภ์ 12 สัปดาห์
สิ่งสำคัญที่ต้องทำในการฝากครรภ์ครั้งแรก:
• ตรวจอัลตราซาวด์ยืนยันอายุครรภ์
• ตรวจเลือดครบ (CBC, หมู่เลือด, ซิฟิลิส, HIV, ไวรัสตับอักเสบ B)
• รับวิตามินบำรุงครรภ์ (Folic acid, ธาตุเหล็ก)
• ซักประวัติสุขภาพครอบครัว
สิ่งสำคัญที่ต้องทำในการฝากครรภ์ครั้งแรก:
• ตรวจอัลตราซาวด์ยืนยันอายุครรภ์
• ตรวจเลือดครบ (CBC, หมู่เลือด, ซิฟิลิส, HIV, ไวรัสตับอักเสบ B)
• รับวิตามินบำรุงครรภ์ (Folic acid, ธาตุเหล็ก)
• ซักประวัติสุขภาพครอบครัว
คำนวณอายุครรภ์เป็นสัปดาห์ทำอย่างไร?
นับจำนวนวันตั้งแต่วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย (LMP) จนถึงวันนี้
แล้วหารด้วย 7
สูตร: อายุครรภ์ (สัปดาห์) = (วันนี้ − วัน LMP) ÷ 7
เครื่องคำนวณด้านบนคำนวณให้อัตโนมัติ พร้อมบอกว่าอยู่ในสัปดาห์ที่เท่าไหร่ของไตรมาสใด
สูตร: อายุครรภ์ (สัปดาห์) = (วันนี้ − วัน LMP) ÷ 7
เครื่องคำนวณด้านบนคำนวณให้อัตโนมัติ พร้อมบอกว่าอยู่ในสัปดาห์ที่เท่าไหร่ของไตรมาสใด
ลูกดิ้นน้อยลงผิดปกติไหม?
ตั้งแต่ อายุครรภ์ 28 สัปดาห์ แพทย์แนะนำให้นับลูกดิ้นทุกวัน
โดยทั่วไปลูกควรดิ้นอย่างน้อย 10 ครั้งใน 2 ชั่วโมง
หากลูกดิ้นน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด หยุดดิ้น หรือดิ้นน้อยกว่าปกติมาก ควรรีบพบแพทย์หรือไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลทันที อย่ารอข้ามคืน เพราะอาจเป็นสัญญาณที่ทารกต้องการความช่วยเหลือ
หากลูกดิ้นน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด หยุดดิ้น หรือดิ้นน้อยกว่าปกติมาก ควรรีบพบแพทย์หรือไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลทันที อย่ารอข้ามคืน เพราะอาจเป็นสัญญาณที่ทารกต้องการความช่วยเหลือ